Dźwięczy w prasie

Unikatowa średniowieczna grzechotka odkryta w Zachodniopomorskiem

Posted on in Dźwięczy w prasie

Pisankę – grzechotkę z wczesnego średniowiecza odkryli przypadkiem archeolodzy na jednej z wysp pojezierza Myśliborskiego.

Grzechotki w formie pisanek, czyli zdobionych glinianych jajek, znane są na terenach Polski już od czasów kultury łużyckiej. Z czasów średniowiecza pochodzą szczególne okazy wyglądem przypominające zdobione jajka, często pokrywane barwną emalią. Badacze wskazują, że nowo odkryta tysiącletnia pisanka jest jedyna w swoim rodzaju ze względu na wykorzystanie motywu krzyża wyrytego na surowej glinianej powierzchni. W sferze domysłów pozostaje pytanie, czy zdobienie to ma związek z wiarą chrześcijańską. Wpływy nowej wiary wówczas dopiero zaczynały się szerzyć na terenach Pomorza Zachodniego.

Jak donosi archeolog dr hab. Bartosz Kontny z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, wykonano badania rentgenowskie, które pozwoliły na określenie konstrukcji grzechotki. Została ona ulepiona z jednej bryły gliny, którą zamknięto od dołu i wygładzono przed wypaleniem w ognisku bądź piecu. W środku znajdują się grudki gliny, które uderzają o ścianki przy potrząsaniu.

Zabytek został odkryty przypadkiem podczas tegorocznych badań nieinwazyjnych na jednej z wysp pojezierza. Zalegał na powierzchni wśród wielu innych zabytków ceramicznych z epoki. Teren określono jako stanowisko osadnicze, co utrudnia określenie dokładnej funkcji przedmiotu. Zwykle uznaje się, że grzechotki tego rodzaju mogły spełniać funkcję zabawek, ale także odstraszać miały złe demony. Z badań etnograficznych wiadomo, że używano ich także podczas obrzędów związanych z bydłem domowym. W epokach przedchrześcijańskich pisanki mogły służyć również w czasie obrzędów pogrzebowych, o czym świadczą znaleziska grzechotek w grobach.

Zabytek trafi wkrótce do Muzeum Pojezierza Myśliborskiego w Myśliborzu.

Źródło: PAP

Ilustracja w nagłówku: unikatowa średniowieczna pisanka z Pojezierza Myśliborskiego. Fot. Miron Bogacki.

 

Facebook Comments

Dodaj komentarz